Pierwsza pomoc u psów

Na pewno już bardzo dobrze wiecie, że pierwsza pomoc jest bardzo ważna, a jej zasady powinien znać każdy. W naszym Polskim prawie istnieje również obowiązek udzielenia pierwszej pomocy – w przeciwnym razie grozi nam kara wymierzana przez sąd. A co w przypadku, gdy coś dzieje się z psem? Czy im udziela się pomocy? Czy istnieją jakieś przepisy dotyczące udzielania pierwszej pomocy psiakom? Do kogo się kierować, jak reagować, co robić? Spokojnie – już o wszystkim opowiadamy!   

Przepisy a teoria

Polskie prawo reguluje kilka spraw w ustawie dotyczącej ochrony zdrowia zwierząt. Zgodnie z art. 25 każdy kierowca, który potrącił zwierzę, ma obowiązek udzielenia mu pierwszej pomocy – bez względu, czy jest to zwierzę dzikie, czy udomowione. O konsekwencjach naruszenia przepisu mówi art. 37 ust. 1, który mówi, że nieudzielenie pierwszej pomocy lub ucieczkę z miejsca zdarzenia jest wykroczeniem, za które grozi kara aresztu od 5 do 30 dni lub grzywna od 20 do 5000 złotych. 

Za udzielenie pierwszej pomocy w przypadku potrącenia zwierzęcia uznaje się zabranie go do wybranego przez kierowcę weterynarza. Koszty ponosimy my, ponieważ weterynarz nie ma obowiązku udzielenia pomocy za darmo. Jeżeli jednak lekarz weterynarii odmawia udzielenia pomocy (którą opłacimy), należy poinformować o tym bezzwłocznie policję. 

Trzeba tu podkreślić, że nieumyślne potrącenie zwierzęcia nie ma żadnych konsekwencji dla osoby, która doprowadziła do wypadku. Kara, które są egzekwowane równie pieczołowicie, jak w przypadku nieudzielenia pierwszej pomocy człowiekowi, może ponieść osoba za nieudzielenie pomocy zwierzęciu. 

Potrąconego zwierzęcia nie wolno pozostawić na pastwę losu, uciekając z miejsca zdarzenia – bez względu, czy zwierzę jest dzikiem, czy jest zwierzakiem, za którego ktoś odpowiada np. pies. Często możemy nie znać przyczyny, z powodu której pies się błąka – może być to spowodowane nie tylko nieodpowiedzialnym zachowaniem jego opiekuna, ale może wynikać to działania osób trzecich lub sił wyższych.

Polskie prawo niestety nie przewiduje tego, co należy zrobić w przypadku, gdy pies dusi się, a właściciel nie reaguje, gdy dojdzie u niego do zatrzymania krążenia i zostanie pozostawiony bez opieki, czy gdy złamie łapę i z tego faktu zostanie porzucony. Te zdarzenia nie są wypadkami komunikacyjnymi, a tak samo powinny posiadać swoje przepisy, kary i postępowania, co te komunikacyjne.

Co może się pieskom stać?

Tak jak u ludzi – u zwierząt również może dojść do stanów nagłych, które wymagają natychmiastowej reakcji. Co możemy nazwać stanem nagłym? Na pewno:

  • Niewydolność oddechową
  • Niewydolność krążeniową
  • Utratę przytomności 
  • Silne zatrucie 

Każdy z takich stanów będzie charakteryzował się nietypowym zachowaniem zwierzaka, które na pewno rzuci nam się w oczy. 

 

Pierwsze koty za płoty, czyli rozpoznanie

  • Nic nie jest tak ważne, jak znajomość naszego psiaka – jego zachowań, tego jak wygląda jego dzień, jak się zachowuje, gdy jest zmęczony, senny, głodny, chce się bawić, czy gdy jest przestraszony i spanikowany. Świadomość normalnych stanów u naszego pupila pomoże rozpoznać nam, gdy coś może się dziać. Kiedy zachowanie odstępuje od normy, możemy podejrzewać, że coś jest nie tak.

1. Pierwszą czynnością, którą wykonujemy, aby sprawdzić stan czworonoga, jest ocena perfuzji, czyli badanie błony śluzowej. Najlepiej spojrzeć na dziąsła, jeżeli jednak nie są dostępne, należy spojrzeć na spojówkę oka, napletek lub pochwę. Normalnym stanem będzie różowa, wilgotna błona (u szczeniąt ciemnoróżowa). 

Blada błona śluzowa oznacza zaburzenia oddychania lub anemię. To stan, w którym od razu musimy udać się do weterynarza! Nie możemy czekać ani chwili – każda minuta może zaważyć na życiu naszego psiaka! 

Innymi niepokojącymi kolorami błony śluzowej, które mogą oznaczać stany nagłe u psa, jest:

  • czerwony, ceglasty – sepsa, ból, gorączka, wstrząs, hipotermia
  • żółte – choroby wątroby, choroby odkleszczowe
  • porcelanowe – bardzo słaba perfuzja, silna anemia
  • wykrzepienia na błonie śluzowej – stan zagrożenia życia

2. Kolejnym krokiem będzie sprawdzenie nawrotu kapilarnego poprzez lekkie naciśnięcie na dziąsłach, jednak nie tam, gdzie znajduje się kieł! Jeżeli kolor powraca w przeciągu 1-2 sekund, zawartość jest prawidłowa. Jeżeli powrót następuje w krócej niż sekundę, mamy do czynienia z fazą kompensacyjną wstrząsu. Jeżeli zaś dziąsło wraca do normalności po ponad dwóch sekundach, mamy do czynienia z zaburzeniem perfuzji. 

Trzeba pamiętać, że jeżeli wykonujemy takie badanie u psa, który brał udział w wypadku komunikacyjnym, może być on w szoku i objawy mogą nie pokazać się od razu. Dlatego warto od razu udać się do kliniki weterynaryjnej na obserwację, a nie podejmować się czekania w domu. W razie nagłej potrzeby pomocy zwierzak od razu będzie pod specjalistyczną opieką.

3. Pomiar pulsu wykonujemy tylko w momencie, gdy zwierzę jest przytomne. Nie wykonujemy go u nieprzytomnych psów, ponieważ jeżeli pies traci przytomność, najprawdopodobniej nie ma on już żadnej rezerwy tlenu. Tętno sprawdzamy poprzez położenie wskazującego i środkowego palca na tętnicy udowej, lekko uciskając. Tak jak u człowieka – przytrzymujemy dłoń, z zegarkiem w ręku przez 10 sekund, licząc ilość skurczów tętnicy. Następnie wynik mnożymy przez 6, aby otrzymać wynik pulsu. Prawidłowy puls u psa jest między 60 a 140. Jeżeli tętno psa jest mniejsze niż 60 lub większe niż 160, możemy podejrzewać, że pies jest w stanie zagrożenia.

4. Ocena oddechu. Normą u psów jest 20–40 oddechów na minutę. W przypadku wysiłku oddechowego, czyli niewydolności oddechowej, pies może oddychać z częstotliwością 50 oddechów na minutę. Jeżeli do tego doszło, pamiętaj, aby zachować spokój. Zapewnij zwierzęciu dostęp do świeżego powietrza i obniż jego temperaturę, jeżeli jest za wysoka.

5. Temperatura u psa jest wyższa niż u człowieka. Norma waha się od 37,5 Co do 39 Co w zależności od wielkości i wieku psa. Jedno jest jednak pewne – stanem podgorączkowym możemy nazwać temperaturę 39 Co i wyżej. Wówczas trzeba bezzwłocznie jechać do weterynarza. Temperaturą, która zagraża życiu zwierzaka, jest 42 Co. Może dojść wówczas do uszkodzenia tkanek i śmierci. 

Nigdy nie podawaj psu ludzkich leków przeciwbólowych i zbijających temperaturę – są to substancje szkodliwe, które mogą doprowadzić do śmierci psa. Jeżeli potrzebujesz leków dla psa, udaj się do weterynarza. Dedykowanych leków dla psów nie znajdziesz w aptece.

Temperaturę u psów mierzymy tylko w jeden sposób. Umieszczamy termometr w odbycie i czekamy kilka minut. Niestety termometry bezdotykowe nie sprawdzą się w przypadku pomiaru temperatury u psów.

Akcja resuscytacja

U psów, jak i u ludzi, dochodzi do nagłego zatrzymania krążenia. Tak samo jak u nas – istnieje schemat postępowania, którego powinniśmy się trzymać, gdy dojdzie do utraty przytomności i NZK.

  1. Pies stracił przytomność, co mamy zrobić? Oto kolejność działań:
  2. Kładziemy psa na boku 
  3. Sprawdzamy przytomność i świadomość psa – delikatnie szturchamy, mówimy jego imię
  4. Jeżeli pies nie reaguje – udrożniamy drogi oddechowe i sprawdzamy oddech.
  5. Patrzymy, czy nozdrza się poruszają. Przykładamy policzek do pyszczka, aby wyzuć oddechy.
  6. Obserwujemy również klatkę piersiową, czy się porusza – można położyć delikatnie rękę, aby sprawdzić jej ruch.
  7. Sprawdzamy tętno u psa.
  8. Bardzo ważne – wyjmujemy język psa, sprawdzając, czy nie ma nic w pysku. Bardzo ważny element, który pozwoli nam uniknąć potencjalnego zadławienia się wymiocinami lub resztkami jedzenia, które zwierzę miało w pysku.

Gdy widzimy, że psiak nie oddycha, nie wyczuwamy jego tętna, należy natychmiastowo przystąpić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Krok 1: zamykamy pysk psa lub związujemy delikatnie kawałkiem bandaża, aby samodzielnie się nie otwierał. 

Krok 2: wykonujemy 2 wdechy ratownicze.

Krok 3: ułóż ręce i dłonie tak jak podczas RKO u człowieka – ręce prosto i jedna dłoń na drugiej

Krok 4: wykonujemy 15 uciśnięć klatki piersiowej na wysokości 4 i 5 żebra, czyli najszerszym punkcie klatki piersiowej (nie na sercu!).

Krok 5: uciski wykonuj na 1/3 do ½ szerokości klatki piersiowej

Krok 6: uciski wykonuj w tempie 100 – 120 ucisków na minutę 

Krok 7: wykonuj uciski, dopóki pies nie zacznie samodzielnie oddychać i będzie miał równomierne bicie serca.

 

Gdzie wołać „pomocy”

Może się zdarzyć, że będziemy opadać z sił, a oddech naszego psa nie będzie mógł zostać przywrócony. Niestety – defibrylatora nie możemy w takim momencie użyć. Możemy jednak zadzwonić na numer alarmowy 112. Prawda – nie ma w Polsce karetek dla zwierząt ani żadnego ratownictwa weterynaryjnego na terenie całego kraju. Mogą zdarzyć się miejscowe inicjatywy, jednak nie jest to reguła. Operatorzy numeru alarmowego powinni w jakiś sposób pomóc nam lub pokierować nas, co powinniśmy zrobić. 

Obecnie w fazie przygotowywania jest aplikacja Animal Helper, która ma być zwierzęcym numerem alarmowym na terenie całej polski.

 

Nie czekaj – jedź do weterynarza!

Nasze zwierzaki raczej znamy dość dobrze i szybko możemy zorientować się, kiedy coś jest nie tak. Dlatego pamiętajcie, że jeżeli widzicie, że pies:

  • nie jest zdolny do ruchu, wokalizuje, jest osowiały i ma ból brzucha
  • ma problem z utrzymaniem równowagi i dokładnym wykonywaniem ruchów, zaburzenie koordynacji ruchu, zaburzenia świadomości i reakcji psiaka
  • krwawi lub wypróżnia się krwią, zmiana koloru błony śluzowej
  • pojawił się ciężki kaszel, płytki oddech

od razu kieruj się do weterynarza! Mogą być to oznaki groźnych chorób, o których pies nie jest w stanie Ci powiedzieć w inny sposób niż poprzez swoje zachowanie. Nie każdemu z tych objawów może towarzyszyć dodatkowo: biegunka, wymioty, apatia, utrata apetytu. Są to jednak znaki, których nie powinniśmy ignorować i bez zwłoki udać się do lekarza. Nie ma co czekać – nie tylko dni, ale i godziny czasami potrafią zaważyć o życiu naszego psiaka. Również pamiętajcie, aby stosować się do tego, co powiedział weterynarz – to osoby, które chcą dla Waszego zwierzaka dobrze, mają wiedzę i doświadczenie, które pozwala im na wykonywanie tego zawodu. 

Pieski to cudowne stworzenia, które towarzyszą nam krok w krok. Niesamowite, że pomimo różnic gatunkowych, udało nam się nawiązać taką silną więź. Dbajmy o to, dbajmy o nasze psiaki, bo one codziennie dbają o nas. Pamiętajcie o kilku prostych sprawach i reagujcie od razu, nie czekajcie na później! 

 

Autor

Aleksandra Strzałkowska

Najbardziej gadatliwa osoba, jaką mogliście spotkać to właśnie Strzałka. Studentka andragogiki na Uniwersytecie Warszawskim. Swój wolny czas spędza na tworzeniu i szlifowaniu swoich umiejętności w zakresie fotografii, rysunku, malarstwa i haftu. W social mediach pracuje jako moderator, pilnując przestrzegania netykiety i prywatnie dzieli się swoją artystyczną twórczością.

Podziel się się wiedzą ze znajomymi

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

To również może Cię zainteresować:​

ul. Emaliowa 28E,

02-295 Warszawa

tel.: +48 660 860 112

AEDMAX.PL Sp. z o.o. , ul. Emaliowa 28 E, 02-295 Warszawa, wpisana do KRS pod numerem 0000723876 przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy.

NIP: 5223118942, REGON: 369793658. Wysokość kapitału zakładowego: 5.000 złotych.