A co, jeżeli serce Twojego dziecka się zatrzyma?

Mimo, że częstotliwość występowania stanów krytycznych, w tym zatrzymania krążenia u dzieci jest znacznie niższa niż u dorosłych, to z uwagi na odmienną odpowiedź organizmu dziecka oraz ograniczone doświadczenie w postępowaniu z nim w stanie zagrożenia życia ważne jest aby możliwie jak najlepiej zabezpieczyć miejsca, w których dzieci spędzają dużo czasu. Mimo, że w Polsce brak jest odpowiednich danych epidemiologicznych warto przyjrzeć się szkołom, przedszkolom, świetlicom i domom kultury pod kątem bezpieczeństwa naszych pociech – w końcu tam spędzają dużą część dnia i wykonują różne aktywności, niejednokrotnie mające duży wpływ na ich organizm.

W  zależności od kraju, od jednego do pięciorga na 50 000 dzieci umiera z powodu NZK

Biorąc pod uwagę statystyki dotyczące NZK wśród dorosłych odsetek dzieci w stanie nagłego zatrzymania krążenia jest mały. Jednak punkt widzenia diametralnie się zmienia, jeżeli pomyślimy, że może to dotyczyć naszego dziecka. Ocenia się, że w Stanach Zjednoczonych umiera z tego powodu ok 7000 dzieci w ciągu roku a wskaźnik przeżycia wynosi jedynie niecałe 5%. Badania nad NZK u dzieci pokazują, że to zjawisko niestety się zwiększa. 

Bardzo ważne jest zaobserwowanie objawów mogących wskazywać na dolegliwości  pochodzenia sercowego, jednak ich niejednoznaczność często jest ignorowana, doprowadzając do utraty przytomności i zatrzymania krążenia u dziecka. Do najczęstszych objawów zaliczamy:

  • ból lub dyskomfort w klatce piersiowej związany z wysiłkiem,
  • obniżoną tolerancję na wysiłek (szybszą męczliwość),
  • utraty przytomności lub silne osłabienie na granicy z omdleniem związane wysiłkiem fizycznym,
  • przyspieszoną akcję serca, uczucie nieregularnej pracy serca (palpitacje),
  •  szmery serca w historii chorób dziecka bez rozpoznanej przyczyny,
  • nadciśnienie w historii chorób dziecka,
  • choroby serca w historii leczenia dziecka.

Wśród najczęstszych przyczyn NZK u dzieci wymienia się: 

  • zaburzenia rytmu serca lub przewodzenia, 
  • zmiany w układzie krążenia (niewydolność serca, zmiany naczyniowe), 
  • urazy, 
  • niewydolność oddechową, 
  • zaburzenia neurologiczne

Jednak niezależnie od przyczyn zaledwie 5% hospitalizowanych dzieci przeżywa NZK. Największy nacisk przy zmianie tego wskaźnika kładzie się na poprawę bezpieczeństwa dzieci oraz na prawidłowe przygotowanie ich opiekunów do ewentualnego udzielania pierwszej pomocy.

Najważniejsza szybka reakcja

Bardzo ważne jest aby reakcja świadków NZK u dzieci była natychmiastowa. Jedynie taka reakcja może odnieść pożądany skutek i przywrócić krążenie. Pomoc w takim przypadku obejmuje zarówno resuscytację krążeniowo-oddechową, jak i użycie defibrylatora AED, który w znaczącym stopniu poprawia przeżywalność. Szybkie pobudzenie mięśnia sercowego poszkodowanego dziecka impulsem elektrycznym generowanym przez AED może przywrócić samoczynne krążenie – im szybciej to nastąpi tym dziecko ma większe szanse na przeżycie. Podkreślmy znaczenie szybkości reakcji świadków, ponieważ z każdą minutą szanse na przeżycie osoby z nagłym zatrzymaniem krążenia maleją o ok 7%. 

Obecnie większość defibrylatorów AED można adaptować do wymagań mniejszych pacjentów – używane są klucze lub elektrody pediatryczne, które zmniejszają energię defibrylacji i dostosowują instrukcje do procedury ratowania dziecka. Należy pamiętać, że użycie defibrylatora AED jest proste, a dzięki komunikatom głosowym wydawanym przez urządzenia cała akcja ratunkowa jest o wiele bardziej sprawna i przynosi lepszy skutek.

Bezpieczeństwo otoczenia

Dzieci spędzają od kilku do kilkunastu godzin w ciągu dnia poza domem. Ilość zajęć lekcyjnych i aktywności pozaszkolnych przenosi ciężar odpowiedzialności za ich bezpieczeństwo na nauczycieli i trenerów, dlatego warto przyjrzeć się pod kątem zabezpieczenia placówce edukacyjnej, do której uczęszcza nasze dziecko. Szkoły, przedszkola, świetlice i domy kultury powinny być wyposażone w apteczki pierwszej pomocy a personel powinien być przeszkolony z zakresu udzielania pierwszej pomocy dzieciom. Standardem staje się także obecność defibrylatora AED, który podczas akcji ratunkowej okazuje się niezbędnym elementem łańcucha przeżycia (zwiększając je nawet do 70%). Ponad ¼ wszystkich zatrzymań krążenia ma związek z wysiłkiem fizycznym, dlatego ważne jest instalowanie defibrylatorów AED głównie w okolicach sal gimnastycznych, stadionów sportowych oraz basenów. Jedno z badań pokazuje, że w ponad 30% organizacji, które wdrożyły program AED, co najmniej raz korzystano z defibrylatora AED w celu ratowania życia. Może warto zastanowić się nad istotnością obecności defibrylatora AED w szkole naszego dziecka, aby w sytuacji, kiedy jego serce będzie zagrożone była możliwość udzielenia mu szybkiej i specjalistycznej pomocy.

 

Bibliografia

  1. K. Bieganowska, Najczęstsze przyczyny nagłej śmierci sercowej u dzieci, 2008 Via Medica
  2. Papadakis M., Sharma S., Cox S., Sheppard M.N., Panoulas V.F. i Behr E.R. „The magnitude of sudden cardiac death in the young: a death certificate-based review in England and Wales”, Europace 2009, tom 11, nr 10, str. 1353-1358.
  3. Johan Engdahl, Åsa Axelsson, Angela Bång, Björn W. Karlson i Johan Herlitz. „The epidemiology of cardiac arrest in children and young adults”, tom 58, wydanie 2, sierpień 2003, str. 131-138. Kuisma et al. „Pediatric out-of-hospital cardiac arrests-epidemiology and outcome”, Resuscitation 1995; 30:141-50. Badania dotyczące NZK u dzieci: Deasy, Walker et al. „Epidemiology of pediatric out-of-hospital cardiac arrest in Melbourne, Australia”, Resuscitation, 2010; 81:1094-1100; Atkins et al. „Resuscitation Outcomes Consortium Investigators”, Circulation, 2009; 119:1484-91.
  4. American Heart Association. 2004 Heart and Stroke Statistical Update. Dallas, Texas: American Heart Association, 2004.
  5. American College of Occupational & Environmental Medicine (ACOEM), sierpień 2003.
  6. Pediatric Sudden Cardiac Arrest, Pediatrics, April 2012, VOLUME 129 / ISSUE 4 From the American Academy of Pediatrics Policy Statement
  7. Kelly K Gajewski and J Philip Saul, Sudden cardiac death in children and adolescents (excluding Sudden Infant Death Syndrome), Ann Pediatr Cardiol. 2010 Jul-Dec; 3(2): 107–112.
  8. https://www.chop.edu/centers-programs/youth-heart-watch/heart-health-screening-study

 

Zostaw komentarz

Twój adres email nie będzie publikowany.Pola obowiązkowe oznaczone są gwiazdką. *